Phần 2. Thành phẩm, NVL, định mức BOM và lệnh sản xuất

Hướng dẫn sử dụng AIBAT – Sản xuất

Phần này để làm gì: khai báo sản phẩm theo vai trò trong sản xuất (thành phẩm bán cho khách, nguyên vật liệu – NVL mua về để làm), lập định mức nguyên vật liệu (BOM) cho từng thành phẩm (cần bao nhiêu NVL cho 1 sản phẩm, hao hụt bao nhiêu %, giá thành dự tính), rồi tạo lệnh sản xuất (MO) để kiểm tra NVL và phát hành cho xưởng. Ví dụ: BOM HDSD_BOM Bàn làm việc 120x60 v1 = 0,8 cây sắt hộp 25x50 (hao hụt 2%) + 0,05 cuộn nẹp chỉ PVC (5%) + 0,3 kg bột sơn tĩnh điện (5%).
Trạng thái trên UAT (16/11/2026): nút Lưu BOM / Lưu & kích hoạt hiện báo "Tạo BOM thành công" nhưng máy chủ trả lỗi, BOM không được lưu (danh sách vẫn trống). Vì Lệnh sản xuất bắt buộc chọn BOM áp dụng, chưa tạo được lệnh sản xuất. Các bước dưới đây mô tả đúng màn hình hiện có; ảnh danh sách BOM / lệnh SX vì vậy chưa có dữ liệu.

Toàn cảnh

Thành phẩm và nguyên vật liệu

Menu Sản phẩm › DS sản phẩm. Dữ liệu mẫu của tài khoản gồm thành phẩm và NVL nhiều ngành: biến áp, dây đồng (điện); hộp carton, giấy kraft, giấy duplex, keo sữa, mực in (bao bì); bàn làm việc, nẹp chỉ PVC (nội thất); sắt hộp, tôn tấm, bột sơn tĩnh điện (cơ khí)…

Danh sách sản phẩm
Hình 2.1. 1 Nhóm hàng (Thành phẩm điện, NVL Điện – Cơ, Thành phẩm bao bì…) · 2 Tồn kho · 3 Tổng giá trị tồn kho. Các dòng HDSD_ là sản phẩm được tạo tự động từ đơn hàng sản xuất (Phần 1).
  1. Bấm + › Thêm sản phẩm. Nhập Tên sản phẩm (*), Mã sản phẩm/SKU, Đơn vị tính (cây, cuộn, kg, tấm, cái…).
  2. Chọn Loại sản phẩm 1: Thành phẩm (Finished Product) cho hàng bán ra, Nguyên vật liệu - NVL (Raw Material) cho hàng mua về để sản xuất. Chỉ sản phẩm loại NVL mới hiện trong danh sách chọn NVL của BOM.
  3. Có thể nhập Chiều dài, Chiều rộng, Diện tích (hàng tính theo m²), Giá nhập (dùng tính giá thành BOM), Giá bán lẻ.
  4. Gán Nhóm hàng riêng cho thành phẩm và NVL (ví dụ "Thành phẩm nội thất", "NVL cơ khí") để lọc và báo cáo tồn kho dễ hơn. Phần còn lại của form giống Phần 4.
Loại sản phẩm
Hình 2.2. Form Tạo sản phẩm: 1 Loại sản phẩm.
Mẹo: nhập NVL đầu kỳ bằng Nhập kho › Tạo đơn nhập kho (Phần 6) để có tồn kho và giá nhập – BOM dùng giá nhập này để tính Giá NVL hiện tại và báo NVL thiếu kho.

Định mức nguyên vật liệu (BOM)

Menu Nhập kho › Quản lý BOM.

Quản lý BOM
Hình 2.3. 1 Tạo BOM mới · 2 Tìm kiếm tên BOM · 3 Lọc theo sản phẩm · 4 Lọc trạng thái. Cột: Tên BOM, Sản phẩm, Số lượng NVL, Trạng thái, Ghi chú, Ngày tạo, Hành động.
  1. Bấm Tạo BOM mới. Hộp Tạo BOM / Định mức sản xuất mở ra.
  2. Thông tin BOM: Tên BOM (*) 1, Ghi chú, Sản phẩm (*) 2 (thành phẩm cần làm), Thuộc tính sản phẩm (nếu có biến thể), Phiên bản BOM (*) 3 (mặc định v1.0), Trạng thái (*) (Hiệu lực), Áp dụng từ ngày (*).
  3. Danh sách Nguyên vật liệu: bấm Thêm NVL 4 cho mỗi dòng 5: chọn NVL (gõ một từ ngắn như "Sắt", "nẹp", "Bột"), ĐVT tự hiện, nhập SL/1SP và Hao hụt (%). Nút thùng rác để bỏ dòng.
  4. Xem Tính toán nhanh 6: Giá NVL hiện tại, Giá sau hao hụt (giá thành NVL cho 1 sản phẩm, ví dụ 122.500 → 125.865 đ) và NVL thiếu kho.
  5. Bấm Lưu BOM (lưu, chưa dùng) hoặc Lưu & kích hoạt 7 (lưu và cho phép dùng trong lệnh sản xuất).
Tạo BOM
Hình 2.4. BOM bàn làm việc 120x60: 1 Tên BOM · 2 Sản phẩm · 3 Phiên bản · 4 Thêm NVL · 5 Định mức NVL (SL/1SP, hao hụt %) · 6 Tính toán nhanh · 7 Lưu & kích hoạt.
Lưu ý / lỗi thường gặp:
  • Ô chọn NVL chỉ liệt kê sản phẩm có Loại sản phẩm = Nguyên vật liệu. Phụ kiện (vít, khóa, bản lề, ván MDF) chưa khai báo là NVL sẽ không chọn được.
  • Tìm NVL theo một số từ có dấu chưa ra kết quả (ví dụ "Tôn"); thử từ khác trong tên ("tấm") hoặc mã.
  • Thông báo "Tạo BOM thành công" hiện xuất hiện cả khi lưu thất bại – luôn kiểm tra BOM đã có trong danh sách chưa.
  • Khi đổi định mức, tạo phiên bản mới (v1.1, v2.0) thay vì sửa đè, để lệnh sản xuất cũ vẫn đúng định mức lúc làm.

Lệnh sản xuất (MO)

Menu Nhập kho › Lệnh sản xuất. Lệnh sản xuất cho biết làm sản phẩm nào, bao nhiêu, theo BOM nào, từ ngày nào tới ngày nào; phần mềm dùng BOM để tính NVL cần xuất.

Danh sách lệnh sản xuất
Hình 2.5. 1 Tạo lệnh sản xuất · 2 Tìm kiếm mã lệnh · 3 Cột BOM · 4 SL lỗi. Cột: Mã lệnh, BOM, Sản phẩm, SL dự kiến, SL thực tế, SL lỗi, Trạng thái, Ngày tạo, Ngày hoàn thành.
  1. Bấm Tạo lệnh sản xuất. Hộp Tạo lệnh sản xuất (MO) mở ra.
  2. Sản phẩm (*) 1: thành phẩm cần làm. BOM áp dụng (*) 2: định mức đã kích hoạt của sản phẩm đó.
  3. Số lượng SX (*) 3, Ngày bắt đầu (*) 4, Ngày hoàn thành (*) 5 (mặc định hôm nay và +2 ngày), Ghi chú (ví dụ số đơn hàng AIB00001).
  4. Bấm Kiểm tra NVL 6: so nhu cầu NVL (SL × định mức × (1 + hao hụt)) với tồn kho.
  5. Đủ NVL: bấm Phát hành MO 7 để giao lệnh cho xưởng. Chưa chắc chắn: bấm Lưu nháp 8.
Tạo lệnh sản xuất
Hình 2.6. 1 Sản phẩm · 2 BOM áp dụng (trống vì chưa có BOM nào) · 3 Số lượng SX · 4 Ngày bắt đầu · 5 Ngày hoàn thành · 6 Kiểm tra NVL · 7 Phát hành MO (mờ khi chưa đủ điều kiện) · 8 Lưu nháp.
Ghi chú cho đội phát triển: ô BOM áp dụng báo "No data available" do chưa lưu được BOM. Sau khi sửa lỗi lưu BOM cần chụp lại: danh sách BOM có dữ liệu, kết quả Kiểm tra NVL, lệnh ở các trạng thái và màn báo sản lượng / SL lỗi.

Gợi ý quy trình khi chưa dùng được BOM / lệnh SX

  • Theo dõi tiến độ bằng trạng thái đơn hàng (Phần 1).
  • Xuất NVL cho xưởng bằng Kho › Danh sách hủy kho (ghi lý do "xuất sản xuất đơn AIB…") hoặc điều chỉnh khi kiểm kho cuối kỳ (Phần 6).
  • Nhập thành phẩm làm sẵn để bán bằng Tạo đơn nhập kho với giá nhập = giá thành ước tính.