Phần 1. Lễ tân và lưu trú

Hướng dẫn sử dụng AIBAT – Khách sạn

Phần này để làm gì: xử lý một lượt khách từ lúc đặt phòng tới lúc trả phòng: xem sơ đồ / lịch phòng, đặt phòng trước, nhận phòng (khách đặt trước hoặc khách đến nhận ngay), khai báo khách lưu trú, thêm dịch vụ, thu tiền, đổi phòng / gia hạn, trả phòng và quyết toán, hóa đơn, ca tiền mặt, dọn phòng và sổ khách lưu trú. Ví dụ xuyên suốt: khách HDSD_Trần Thị Bình đến nhận ngay phòng HDSD203 (đặt phòng DP00223), khách HDSD_Lê Văn Cường đặt trước phòng HDSD201 (DP00224), khách HDSD_Phạm Minh Đức thuê giờ phòng HDSD202 (DP00225).
Trước khi bắt đầu: phải có hạng phòng, phòng và giá phòng (Phần 2). Mô-đun khách sạn của một tài khoản mới hoàn toàn trống: sơ đồ phòng, lịch phòng, đặt phòng đều không có gì để chọn cho tới khi khai báo xong ba thứ này.

Toàn cảnh một lượt khách

BướcLàm ở đâuTrạng thái đặt phòng / phòngẢnh hưởng tiền
Đặt phòngLễ tân › Đặt phòng › Tạo đặt phòng (hoặc nút Đặt phòng trên sơ đồ, hoặc bấm ô trống trên lịch phòng)Đã xác nhận · phòng Sắp nhận / Giữ chỗChưa thu (có thể thu cọc)
Nhận phòngThẻ phòng › Nhận khách đã đặt, hoặc Nhận phòng / Khách đến nhận ngayĐang ở · phòng Đang sử dụngMở sổ (folio) của đặt phòng
Trong thời gian ởLễ tân › Đang lưu trú: Khách, Thu tiền, Sửa đơn, Đổi phòngĐang ởGhi cọc / thu; cộng tiền dịch vụ vào tổng phiếu
Trả phòngLễ tân › Trả phòng › Tính tiền › Trả phòng và thuĐã xong · phòng Chưa dọnPhải thu / hoàn cho hết; phát hành hóa đơn nội bộ
Dọn phòngThẻ phòng › ⋮ › Bắt đầu dọn / Đánh dấu sạchPhòng Sạch, Đang trốngKhông

Sơ đồ phòng (Lễ tân › Sơ đồ phòng)

Màn hình chính của lễ tân: mỗi phòng là một thẻ, nhóm theo khu vực, cho biết hạng phòng, tình trạng ở và tình trạng vệ sinh, kèm nút thao tác nhanh đúng với trạng thái hiện tại.

Sơ đồ phòng
Hình 1.1. 1 Lọc khu vực · 2 Làm mới · 3 Đặt phòng · 4 Khách đến nhận ngay · 5 Lọc trạng thái (Tất cả, Đang trống, Sắp nhận, Đang ở đúng giờ, Sắp trả, Quá giờ trả, Ngừng bán – kèm số phòng) · 6 Chỉ chưa dọn · 7 Thẻ phòng.
Trên thẻ phòngÝ nghĩaNút thao tác nhanh
Đang trốngPhòng không có kháchNhận phòng (khách đến nhận ngay)
Sắp nhậnCó đặt phòng sắp đến giờ nhậnNhận khách đã đặt
Đang sử dụngKhách đang ởXem đặt phòng
Nhãn Sạch / Chưa dọnTình trạng vệ sinhChờ dọn phòng (nút mờ) – dọn bằng menu ⋮ (xem mục Dọn phòng)
Mẹo: tích Chỉ chưa dọn để buồng phòng xem nhanh những phòng cần dọn. Chọn Lịch phòng ở góc trên để chuyển sang dạng lịch theo giờ.

Lịch phòng (Lễ tân › Lịch phòng)

Dạng biểu đồ thời gian: mỗi dòng là một phòng, mỗi thanh là một đặt phòng / lượt ở, đặt đúng theo giờ nhận – giờ trả. Dùng để tìm khoảng trống và tránh trùng phòng.

Lịch phòng
Hình 1.2. 1 Trước / Hôm nay / Sau · 2 Khoảng xem 24 giờ / 7 ngày / 14 ngày · 3 Lọc khu vực · 4 Lọc hạng phòng · 5 Tình trạng phòng (sạch, cần dọn, đang dọn) · 6 Thanh đặt phòng của khách.
  • Bấm vào một ô giờ trống để tạo đặt phòng ngay cho phòng và giờ đó (mặc định giữ phòng 1 giờ, sửa lại được trong form).
  • Ctrl + cuộn chuột (⌘ + cuộn trên Mac) để phóng to / thu nhỏ lịch; ô 200% cho biết mức phóng.
  • Chú giải màu: Đã đặt trước, Sắp nhận, Đang sử dụng, Sắp trả, Quá giờ trả, Đã trả, Chờ tạo HĐĐT, Ngừng bán.

Đặt phòng trước (Lễ tân › Đặt phòng)

Danh sách đặt phòng
Hình 1.3. 1 Tạo đặt phòng · 2 Lọc trạng thái (Đã xác nhận, Đang ở, Đã xong, Đã hủy, Không nhận phòng, Tất cả) · 3 Một đặt phòng: mã DP…, khách, phòng, giờ nhận – trả, tổng tiền · 4 Chi tiết.
  1. Bấm Tạo đặt phòng. Chọn Bảng giá (*) (mặc định Bảng giá chung).
  2. Người liên hệ (*): gõ tên hoặc SĐT để tìm khách cũ. Khách mới: bấm Tạo khách mới, nhập Tên khách hàng, Số điện thoại, Căn cước công dân → Lưu. Điện thoại / Email tự điền theo khách; Ghi chú tùy ý.
  3. Khối Phòng 1: Cách chọn phòng = Theo số phòng (chọn đúng phòng) hoặc Theo hạng phòng (chỉ giữ hạng, gán phòng sau). Chọn Phòng, Loại thuê (Theo giờ / Theo ngày / Qua đêm – chỉ hiện loại đã bật ở Giá phòng).
  4. Nhập Người lớn, Trẻ em (dưới ô có "Tối đa …" theo hạng phòng), Giờ đến, Giờ đi. Bấm Tìm phòng trống theo khoảng giờ này nếu chưa biết phòng nào còn trống.
  5. Giá áp dụng tự lấy theo bảng giá; Điều chỉnh giá và phụ thu để sửa đơn giá / phụ thu; Thêm hàng hóa, dịch vụ kèm phòng; Thêm phòng nếu đoàn đặt nhiều phòng.
  6. Phần Tiền: Giảm giá (Số tiền / %) và Mức giảm; Thành tiền tự tính. Có thể Xem báo giá và Giữ chỗ trong một số giây trước khi lưu.
  7. Bấm Lưu đặt phòng: phần mềm báo "Đã tạo đặt phòng #224 · Phòng: HDSD201", đặt phòng ở trạng thái Đã xác nhận, thẻ phòng chuyển Sắp nhận.
Tạo đặt phòng
Hình 1.4. Tạo đặt phòng DP00224 (HDSD201, Theo ngày, 16/11 14:00 → 18/11 12:00, 2 ngày × 600.000): 1 Người liên hệ · 2 Cách chọn phòng · 3 Loại thuê · 4 Giờ đến · 5 Giá áp dụng · 6 Giảm giá · 7 Lưu đặt phòng.
Lỗi thường gặp:
  • "Khoảng thời gian này phòng không trống": phòng đã có khách / đặt phòng trùng giờ, hoặc giờ đến nằm trước thời điểm phòng bắt đầu được bán (ví dụ phòng vừa tạo lúc 22:23 mà đặt giờ đến 14:00 cùng ngày). Đổi giờ đến hoặc chọn phòng khác.
  • "Số điện thoại đã tồn tại" khi tạo khách mới: khách đã có trong danh sách – tìm lại bằng số điện thoại ở ô Người liên hệ (tìm theo tên có thể không ra).

Chi tiết đặt phòng

Bấm Chi tiết ở một dòng (hoặc Xem đặt phòng trên thẻ phòng) để mở hồ sơ đặt phòng. Đây là nơi làm mọi thao tác với đặt phòng đó.

Chi tiết đặt phòng
Hình 1.5. Đặt phòng DP00224: 1 In tạm tính · 2 Tổng phiếu / Đã thu / Còn thu · 3 Thao tác với phòng đã chọn · 4 Các tab Tổng quan, Phòng, Khách, Sổ, Lịch sử · 5 Tiến độ booking (Giữ chỗ / Đang ở / Đã trả).
TabNội dung
Tổng quanNgười liên hệ (Họ tên, Điện thoại, Email, Ghi chú – sửa rồi Lưu liên hệ), tiến độ booking.
Phòng (n)Danh sách phòng của đặt phòng (loại thuê, đến, đi, trạng thái). Tích chọn phòng để Nhận phòng, Đổi phòng, Gia hạn, Hủy / không nhận; khối Sửa phòng để đổi giờ và thêm hàng.
Khách (n)Khách lưu trú theo từng phòng (khai báo khách).
SổSổ tiền (folio): tiền đặt phòng, phí đã ghi, thu / hoàn (thu tiền).
Lịch sửNhật ký thao tác: xác nhận, nhận phòng, đổi giờ, thu tiền…
Thao tác phòng
Hình 1.6. Tab Phòng: 1 tích chọn phòng · 2 Nhận phòng · 3 Đổi phòng · 4 Gia hạn (nhập Giờ đi mới) · 5 Hủy / không nhận (Lý do, Phí, VAT → Hủy phòng hoặc Không nhận phòng) · 6 Sửa giờ, hàng hóa.
Phân biệt: Hủy phòng = khách báo hủy trước; Không nhận phòng (no-show) = khách không đến. Cả hai cho phép ghi phí (phí hủy) có VAT; đặt phòng chuyển sang trạng thái tương ứng ở danh sách.

Nhận phòng

a) Khách đã đặt trước: trên sơ đồ, thẻ phòng Sắp nhận có nút Nhận khách đã đặt – mở chi tiết đặt phòng với phòng đã được chọn sẵn. Kiểm tra Giờ nhận rồi bấm Nhận phòng đã chọn.

Nhận khách đã đặt
Hình 1.7. Nhận khách đã đặt (DP00224): ô Giờ nhận và nút Nhận phòng đã chọn.

b) Khách đến nhận ngay (walk-in): bấm Nhận phòng trên thẻ phòng trống, hoặc nút Khách đến nhận ngay trên sơ đồ. Form giống Tạo đặt phòng, thêm hai phần:

  1. Chọn Người liên hệ (hoặc Tạo khách mới), Loại thuê, số người, Giờ đi.
  2. Giờ nhận thực tế: mặc định là lúc mở form – không được ở tương lai.
  3. Khách lưu trú (không bắt buộc): bấm Thêm khách để khai báo ngay; có thể bổ sung sau ở tab Khách.
  4. Bấm Nhận phòng: phần mềm báo "Đã nhận phòng, đặt phòng #223 · Phòng: HDSD203"; đặt phòng được tạo thẳng ở trạng thái Đang ở.
Khách đến nhận ngay
Hình 1.8. Nhận phòng HDSD203 cho khách đến nhận ngay: 1 Người liên hệ · 2 Loại thuê · 3 Giờ nhận thực tế · 4 Thêm khách lưu trú · 5 Nhận phòng.
Lỗi thường gặp: "Thời điểm nhận phòng thực tế không được ở tương lai" – sửa Giờ nhận thực tế về hiện tại. "Khoảng thời gian này phòng không trống" – xem mục Đặt phòng. Thuê giờ: chọn Theo giờ và đặt Giờ đi sau Giờ đến vài giờ (ví dụ DP00225: 3 giờ × 100.000 = 300.000).

Khai báo khách lưu trú

Mỗi người ở trong phòng cần được khai báo để in sổ khách lưu trú / khai báo tạm trú. Mở chi tiết đặt phòng › tab Khách.

  1. Chọn Phòng (khi đặt phòng có nhiều phòng).
  2. Nhập Họ tên, Giới tính, Ngày sinh, Điện thoại, Quốc tịch, Giấy tờ (CCCD / CMND / Hộ chiếu / Khác), Số giấy tờ, Email, Địa chỉ, Ghi chú.
  3. Bấm Thêm khách: phần mềm báo "Đã lưu khách", khách hiện ở danh sách trên cùng với Sửa / Xóa.
Khai báo khách lưu trú
Hình 1.9. Khai báo khách HDSD_Nguyễn Văn An (người đi cùng): 1 Phòng · 2 Họ tên · 3 Giấy tờ · 4 Số giấy tờ · 5 Thêm khách. Số điện thoại, số giấy tờ được che trên ảnh.
Danh sách khách trong phòng
Hình 1.10. Phòng HDSD203 có 2 khách lưu trú.
Quy tắc: một người chỉ được thêm một lần vào một đặt phòng ("Khách này đã được thêm vào đặt phòng"). Ở Đang lưu trú, nút Khách mở danh sách khách đang ở / đã rời của phòng.

Đang lưu trú (Lễ tân › Đang lưu trú)

Đang lưu trú
Hình 1.11. Mỗi phòng đang có khách là một dòng (phòng, nhận thực tế, dự kiến trả, trạng thái) với các nút 1 Khách · 2 Thu tiền · 3 Trả phòng · 4 Sửa đơn (mở chi tiết đặt phòng) · 5 Đổi phòng.

Đổi phòng (chuyển phòng): chọn Phòng đích, Giờ chuyển ghi nhận và Đơn giá mới cho cả thời gian ở, rồi Lưu. Dùng khi khách đổi phòng giữa chừng (phòng hỏng điều hòa, nâng hạng…).

Đổi phòng
Hình 1.12. Form Chuyển phòng.

Thêm dịch vụ, hàng hóa vào phòng

Dịch vụ (ăn sáng, giặt là, thuê xe, đưa đón sân bay…) phải được tạo trước ở Sản phẩm › Dịch vụ (Phần 4); đồ minibar là sản phẩm có tồn kho.

  1. Mở chi tiết đặt phòng › tab Phòng › Sửa giờ, hàng hóa ở phòng cần thêm.
  2. Gõ vào ô Tìm món hoặc quét mã vạch rồi chọn món. Mỗi món thành một dòng: Số lượng, Đơn giá, Giảm dòng (Tiền / %), VAT %, Thành dòng, tích Giá đã gồm VAT; Bỏ để xóa dòng.
  3. Có thể sửa Giờ đến / Giờ đi của phòng ngay trong khối này.
  4. Bấm Lưu phòng: "Đã lưu phòng"; Tổng phiếu tăng tương ứng (ví dụ 900.000 + 2 × 120.000 + 3 × 30.000 = 1.230.000).
Thêm dịch vụ
Hình 1.13. Thêm 2 suất HDSD_Ăn sáng buffet và 3 kg HDSD_Giặt là vào phòng HDSD203: 1 Tìm món · 2 Dòng dịch vụ · 3 Lưu phòng.
Lưu ý: mỗi phòng lưu riêng (Lưu từng phòng). Đổi giờ hoặc thêm hàng xong mà không bấm Lưu phòng thì thay đổi không được ghi.

Thu tiền, đặt cọc (sổ của đặt phòng)

Mỗi đặt phòng có một sổ (folio). Mở bằng nút Thu tiền ở Đang lưu trú, hoặc tab Sổ trong chi tiết đặt phòng.

  1. Khối Thu tiền: chọn Loại = Cọc hoặc Thu; Hình thức = Tiền mặt / Chuyển khoản / Thẻ.
  2. Nhập Khách đưa (phần mềm tự tính tiền thối) và Ghi chú.
  3. Bấm Ghi thu: phiếu hiện ở mục Thu và hoàn; các số Đã thu, Thực thu, Còn lại cập nhật.
Thu tiền cọc
Hình 1.14. Ghi cọc 500.000 tiền mặt: 1 Loại · 2 Hình thức · 3 Khách đưa · 4 Ghi thu.
Sổ sau khi thu
Hình 1.15. Sổ #223 sau khi thu: Phí 1.230.000, Đã thu 500.000, Còn lại 730.000; phiếu "Cọc · Tiền mặt" với nút Hoàn tiền / Sửa nhập sai.
Khối trong sổDùng để
Tiền đặt phòngTạm tính, Giảm, VAT, Trước thuế, Tổng
Sổ đã ghiPhí, Đã thu, Đã hoàn, Thực thu, Món chưa thu / Còn lại
Dòng phíChọn dòng phí để chuyển sang phòng khác trong cùng đặt phòng (đoàn)
Thu và hoànDanh sách phiếu; Hoàn tiền, Sửa nhập sai
Sửa đơn giá đã ghi sổGửi đơn giá mới cho phòng đã ghi sổ (nhập giá mới, không nhập số chênh lệch) + Lý do → Lưu đơn giá
Lưu ý: trước khi trả phòng, tiền phòng có thể chưa ghi vào sổ ("Tiền phòng 900.000 chưa ghi vào sổ…"); bấm Tính tiền ở bước trả phòng để thấy số khách phải trả chính xác. Thu tiền mặt cần có ca đang mở.

Trả phòng và quyết toán (Lễ tân › Trả phòng)

Màn trả phòng
Hình 1.16. Màn Trả phòng: các đặt phòng đang ở (mã, phòng, giờ nhận, dự kiến trả) với nút Trả phòng.
  1. Bấm Trả phòng ở đặt phòng cần trả (hoặc nút Trả phòng ở Đang lưu trú). Tích các phòng trả và kiểm tra Giờ trả (giờ trả thực tế dùng để tính tiền phòng).
  2. Bấm Tính tiền n phòng: hiện bảng khoản (phòng, dịch vụ), Tạm tính, Giảm, Đã thu, Đã hoàn, Thực thu, VAT tiền phòng, Tổng và Còn thu.
  3. Phần Thu tiền: chọn Thu trong lần trả này (Hình thức, Khách đưa, Ghi chú) hoặc Để công nợ, thu sau khi trả phòng. Tích Tách hóa đơn theo phòng nếu đoàn cần hóa đơn riêng.
  4. Bấm Trả n phòng và thu …: phòng chuyển Chưa dọn, đặt phòng Đã xong, sổ đóng và phần mềm hiện hóa đơn để xem / In phiếu.
Tính tiền trả phòng
Hình 1.17. Trả phòng DP00223: 1 Tính tiền 1 phòng · 2 Trả 1 phòng và thu 730.000 (1.230.000 − cọc 500.000).
Hóa đơn sau trả phòng
Hình 1.18. Hóa đơn AIB00099 hiện ngay sau khi trả phòng: Đóng / In phiếu.
Quy tắc: "Sau bước này phải thu hoặc hoàn cho hết. Thiếu thì chưa trả phòng" – trừ khi chọn Để công nợ. Đổi phòng hoặc giờ trả thì phải bấm Tính tiền lại.

Hóa đơn (Lễ tân › Hóa đơn)

Hóa đơn nội bộ được phát hành tự động khi trả hết phòng của một đặt phòng (mã AIB…). Danh sách có: Mã, Phạm vi (Hóa đơn chung / theo phòng), Đơn (đặt phòng #), Phát hành, Tổng, Trạng thái.

Hóa đơn
Hình 1.19. Hóa đơn AIB00099 – Hóa đơn chung của đặt phòng #223, 1.230.000, Đã phát hành.

Hóa đơn điện tử gửi cơ quan thuế được làm ở Quản lý khách sạn › Hóa đơn điện tử sau khi cấu hình nhà cung cấp HĐĐT (Phần 3); trên lịch phòng, lượt ở chưa xuất có màu Chờ tạo HĐĐT.

Kết ca (Lễ tân › Kết ca)

"Một ca tiền mặt chung cho khách sạn": mọi khoản thu / chi tiền mặt của lễ tân ghi vào ca đang mở.

  1. Mở ca: nhập Tiền đầu ca (tiền mặt thực nhận đầu ca – không lấy số chốt ca trước) và Ghi chú → Mở ca.
  2. Trong ca: các phiếu thu tiền mặt ở sổ đặt phòng tự cộng vào Quỹ dự kiến. Khoản ngoài phòng (mua đồ lặt vặt, nộp tiền về…) ghi ở Phiếu quỹ: Loại Thu quỹ / Chi quỹ, Số tiền, Lý do → Ghi phiếu (phiếu này ghi vào quỹ ca, không ghi vào sổ phòng).
  3. Đóng ca: bấm Đóng ca, đếm tiền thực tế để đối chiếu với quỹ dự kiến. Lịch sử ca liệt kê các ca đã mở.
Mở ca
Hình 1.20. Mở ca: 1 Tiền đầu ca · 2 Ghi chú · 3 Mở ca.
Ca đang mở
Hình 1.21. Ca #272 đang mở: Tiền đầu ca 1.000.000, Quỹ dự kiến, giờ mở; Phiếu quỹ; nút Đóng ca.

Dọn phòng

Sau khi trả phòng, thẻ phòng hiện nhãn Chưa dọn và nút Chờ dọn phòng (mờ, không bấm được). Đổi tình trạng vệ sinh bằng nút ⋮ ở góc thẻ phòng:

Menu thao tác phòng
Hình 1.22. 1 Nút ⋮ trên thẻ phòng · 2 Đặt trước, Bắt đầu dọn, Đánh dấu sạch, Ngừng hoạt động.
  • Bắt đầu dọn → phòng "Đang dọn"; Đánh dấu sạch → "Đã đánh dấu sạch", phòng sẵn sàng bán.
  • Ngừng hoạt động: khóa phòng (sửa chữa, bảo trì) – phòng vào nhóm Ngừng bán.
  • Đặt trước: mở form đặt phòng với phòng này.

Sổ khách lưu trú (Vận hành › Sổ khách lưu trú)

Danh sách mọi lượt khách đã khai báo, dùng để khai báo tạm trú với công an.

Sổ khách lưu trú
Hình 1.23. Bộ lọc (Tên khách, Phòng, Booking, Mốc thời gian: Ngày nhận phòng / Có lưu trú / Ngày khai báo, Từ ngày – Đến ngày) và danh sách: Nhận phòng, Booking, Phòng, Họ tên, Giới tính, Ngày sinh, Quốc tịch, Khai báo, Sửa / Gỡ.
  1. Đặt bộ lọc (mặc định 7 ngày gần nhất) → Áp dụng bộ lọc.
  2. Bấm Xuất Excel khai báo để lấy file khai báo tạm trú.
Quan trọng: "Sau khi xuất, hệ thống cập nhật thời điểm khai báo của các khách có trong file". Chỉ xuất khi thật sự đi khai báo; lọc đúng khoảng thời gian để không đánh dấu nhầm khách. (Tài liệu này không bấm xuất để tránh đánh dấu.)
Tóm tắt nhanh cho lễ tân: Sơ đồ phòng → Nhận phòng / Nhận khách đã đặt → tab Khách khai báo CCCD → Sửa giờ, hàng hóa để thêm dịch vụ → Thu tiền (cọc) → Trả phòng › Tính tiền › Trả và thu → ⋮ › Đánh dấu sạch. Đầu ca Mở ca, cuối ca Đóng ca.